Tăng sắc tố sau viêm

Tăng sắc tố sau viêm: Nguyên nhân, cơ chế và cách điều trị

Tăng sắc tố sau viêm là một tình trạng da xảy ra khá phổ biến hiện nay. Tình trạng này thường xuất hiện sau khi da chịu phải một số tổn thương gây viêm. Việc da bị tăng sắc tố sau viêm ảnh hưởng khá nhiều đến thẩm mỹ và thường đều cần có sự can thiệp từ bên ngoài để cải thiện tình hình.

Khái niệm tăng sắc tố sau viêm là gì?

Tăng sắc tố sau viêm là gì?
Tăng sắc tố sau viêm là gì?

Tăng sắc tố sau viêm hay trong tiếng anh được gọi tắt là PIH (Post inflammatory hyperpigmentation) là tình trạng lượng melanin bị tăng đột ngột tại một khu vực trên da sau các phản ứng viêm. Đây là một bệnh lý, có thể xuất hiện sau các bệnh về da, kích thích ngoại sinh hay các thủ thuật trên da.

Tình trạng tăng sắc tố sau viêm tạo ra các vùng da tối màu làm ảnh hưởng nhiều đến mặt thẩm mỹ của da, khiến người mắc cảm thấy thiếu tự tin.

Tăng sắc tố sau viêm da có tự hết không?

Tình trạng tăng sắc tố có thể tự hết hoặc không tùy tình trạng da
Tình trạng tăng sắc tố có thể tự hết hoặc không tùy tình trạng da

Tùy vào từng tình trạng tổn thương cũng như khả năng hồi phục của da mà tình trạng tăng sắc tố sau viêm da có thể tự hết hoặc không. Thông thường, với những tổn thương nông với diện tích nhỏ và xuất hiện trên cơ thể người trẻ tuổi thì tỷ lệ tự hết khá cao. Một số ví dụ có thể kể đến như: Hết thâm sau mụn, những vết bỏng nhỏ và nông có thể dần biến mất theo thời gian,…

Tuy nhiên với những tổn thương sâu, có diện tích lớn thì khả năng tự hết là khá nhỏ, thông thường những vết thâm này có thể mờ đi nhưng sẽ không mất hẳn. Đặc biệt là với những người cao tuổi thì khả năng tự hết gần như bằng không.

Vì thế, tùy vào từng tình trạng da mà ta có thể quyết định có thực hiện các phương pháp điều trị tăng sắc tố sau viêm da hay không.

Các nguyên nhân gây ra tình trạng tăng sắc tố

Như đã chia sẻ ở trên, có rất nhiều yếu tố gây nên tình trạng da bị tăng sắc tố sau viêm từ mụn viêm đến bị thương hay các thủ thuật trên da. Để tiện cho việc phân biệt, người ta chia những nguyên nhân này thành hai nhóm:

Nguyên nhân nội sinh

Mụn trứng cá là nguyên nhân nội sinh gây tăng sắc tố
Mụn trứng cá là nguyên nhân nội sinh gây tăng sắc tố

Những nguyên nhân nội sinh gây ra hiện tượng tăng sắc tố sau viêm là những nguyên nhân xuất hiện từ trong cơ thể sau đó phát ra ngoài, hình thành những khu vực da bị viêm, những khu vực da này sau đó sẽ chuyển sẫm màu do tổn thương dẫn đến sự tăng sinh melanin.

Một số nguyên nhân nội sinh phổ biến có thể kể đến như:

  • Mụn trứng cá
  • Viêm da cơ địa
  • Viêm da tiếp xúc
  • Vảy nến
  • Lichen phẳng
  • ….

Những bệnh lý này nếu được điều trị kịp thời, thu nhỏ diện tích viêm nhiễm thì sẽ giúp diện tích da bị tăng sắc tố sau viêm giảm thiểu đáng kể.

Nguyên nhân ngoại sinh

Những nguyên nhân ngoại sinh ý chỉ những tác động từ bên ngoài đến làn da gây viêm, sau đó hình thành những khu vực da bị tăng sắc tố.

Các nguyên nhân ngoại sinh có thể là chấn thương
Các nguyên nhân ngoại sinh có thể là chấn thương

Dưới đây là một số nguyên nhân ngoại sinh thường gặp:

  • Chấn thương
  • Bỏng
  • Nhiễm độc do ánh sáng
  • Lột da
  • Laser
  • Điều trị tia xạ không ion hóa
  • Sử dụng một số loại kháng sinh nhóm cyclin

Trên đây là 2 dạng nguyên nhân gây ra tình trạng tăng sắc tố. Việc xác định chính xác được nguyên nhân sẽ giúp quá trình điều trị diễn ra thuận lợi hơn.

Cơ chế hoạt động

Trước khi đi sâu vào tìm hiểu các cách điều trị, trong phần này, wikimun sẽ chia sẻ đến bạn cơ chế hoạt động và hình thành của hiện tượng tăng sắc tố sau viêm. Cơ chế này sẽ giúp bạn nắm được quá trình hình thành, phát triển và xuất hiện trên da của hiện tượng này, cùng theo dõi nhé:

Cơ chế hoạt động của tăng sắc tố sau viêm
Cách thức hoạt động của tăng sắc tố sau viêm

Cơ chế hình thành tăng sắc tố sau viêm ở thượng bì:

  • Giai đoạn 1: Quá trình viêm kích thích giải phóng và oxy hóa acid arachidonic dẫn đến tăng sản xuất prostaglandins, leukotrienes , cytokines, chemokines và các hóa chất trung gian viêm khác
  • Giai đoạn 2: Các chất trung gian viêm kích thích tế bào melanocyte tăng sản xuất melanin và tăng vận chuyển melanin ra xung quanh

Tình trạng ở trung bì có 2 cơ chế như sau:

  • Quá trình viêm gây phá vỡ lớp tế bào đáy ở thượng bì dẫn đến giải phóng melanin vào nhú trung bì. Đại thực bào ở nhú trung bì thực bào và giải phóng melanin.
  • Đại thực bào có thể vào lớp thượng bì, thực bào melanosome ở thượng bì và quay lại trung bì. Melanin có thể tồn tại ở trong đại thực bào ở trung bì trong nhiều năm

Điều trị tăng sắc tố sau viêm

Hiện tượng da bị tăng sắc tố sau viêm là một hiện tượng thường gặp ở khá nhiều người. Thông thường, các biểu hiện da bị tăng sắc tố có thể biến mất sau thời gian ngắn hoặc dài tùy vào tính chất da cũng như độ nghiêm trọng của vết thương. Tuy nhiên, để đẩy nhanh quá trình này, người ta cũng sử dụng một số biện pháp phụ trợ. Hiện nay có 3 phương thức can thiệp để điều trị cụ thể như sau:

Có nhiều cách để điều trị tăng sắc tố sau viêm
Có nhiều cách để điều trị tăng sắc tố sau viêm

Điều trị tăng sắc tố sau viêm bằng thuốc bôi

Điều trị tăng sắc tố sau viêm bằng thuốc bôi là phương pháp điều trị phổ biến và được nhiều người sử dụng nhất hiện nay. Nguyên lý của phương pháp này là việc sử dụng các loại thuốc bôi có tác dụng ngăn ngừa tổng hợp melanin, tẩy trắng và làm đều màu da, mang lại cho bạn một làn da đều màu.

Phương pháp này nhìn chung khá an toàn, tuy nhiên người dùng có thể gặp phải một số vấn đề về da như da bị kích ứng, nhạy cảm với ánh nắng,… Vì thế, da khi điều trị tăng sắc tố cần được bảo vệ kỹ càng, cẩn thận. 

Điều trị tăng sắc tố bằng phương pháp lột da hóa học

Phương pháp lột da hóa học sử dụng AHA với nồng độ phù hợp để thoa đều lên vùng da muốn cải thiện sắc tố, phần da này sau đó sẽ phồng rộp lên và dần lột ra, thay vào đó là một lớp da hoàn toàn mới với phần sắc tố đã bị loại bỏ.

Đây là một phương pháp điều trị tăng sắc tố khá hữu hiệu, tuy nhiên nó khiến da bị mỏng và dễ bị kích thích bởi những yếu tố môi trường xung quanh hơn.

Đốt vị trí bị tăng sắc tố bằng tia laser

Phương pháp điều trị bằng laser
Phương pháp điều trị bằng laser

Với phương pháp điều trị tăng sắc tố bằng laser, bác sĩ da liễu sẽ đốt vùng da bị bệnh với ánh sáng cường độ cao để tiêu diệt tất cả các vùng da bị tăng sắc tố, sau đó sử dụng các loại thuốc tái tạo để tái tạo lại một vùng da mới khỏe mạnh và đều màu hơn. Tùy vào mức độ nặng nhẹ của tình trạng tăng sắc tố mà bác sĩ sẽ chọn những cường độ ánh sáng phù hợp.

Điều trị bằng thuốc uống

Phương pháp điều trị tăng sắc tố sau viêm bằng đường uống thường là một phương pháp được sử dụng kết hợp với 3 phương pháp còn lại. Cụ thể với phương pháp này, người bệnh sẽ được kê uống một số loại thuốc có các chất làm sáng da như Glutathione, L-cysteine peptide, vitamin C, chiết xuất thiên nhiên. Gần đây, uống Tranexamic acid cũng cho thấy hiệu quả cải thiện sắc tố và làm đều màu da khá tốt.

Những yếu tố bên ngoài ảnh hưởng đến tình trạng bệnh

Dù tình trạng tăng sắc tố sau viêm đã được điều trị, tuy nhiên, nó hoàn toàn có thể bị lại nếu làn da không được chú ý và chăm sóc cẩn thận. Vì thế, có một số chú ý cần nhớ đối với những người đã, đang và có thể sẽ mắc như sau:

Ánh nắng có thể khiến tình trạng bệnh nặng nề hơn
Ánh nắng có thể khiến tình trạng bệnh nặng nề hơn
  • Tránh, hạn chế các tổn thương trên da
  • Nếu da đã và đang mắc các bệnh như trứng cá, vảy nến, viêm da cơ địa, viêm da dầu, viêm da tiếp xúc,… thì cần nhanh chóng điều trị hết
  • Hạn chế sử dụng một số loại thuốc gây tăng sắc tố như Bleomycin, KS cyclin,…
  • Che chắn tốt là luôn sử dụng kem chống nắng có SPF>30
  • Dưỡng ẩm đầy đủ cho da, đảm bảo làn da luôn khỏe mạnh
  • ….

Trên đây là một số thông tin về hiện tượng tăng sắc tố sau viêm, nguyên nhân, cơ chế hình thành cũng như các phương pháp điều trị mà wikimun muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng những thông tin trong bài viết này là hữu ích. Chúc bạn một ngày tốt lành!

Posts created 55

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts